NDO - Tân Kỳ (Nghệ An) - Km 0 của tuyến đường Hồ Chí Minh huyền thoại, nơi tuyến đường 15A lừng danh ác liệt trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đi qua. Từ đây, hàng vạn chuyến xe chở vũ khí, lương thực cùng với đa số đoàn quân hôm sớm băng qua các "tọa độ lửa" hướng đến miền Nam…
Nguồn khe Su giờ vẫn thành hồ nước thủy lợi quanh năm trong mát.

Bạn đang xem: Tân kỳ quê của muôn quê

***

Kế hoạch K10 áp dụng chính sách "Mẹ ba con". Có nghĩa là một chị em phải nuôi bố con bên dưới 6 tuổi mới thuộc diện đi sơ tán. Người mẹ chỉ có mình tôi, yêu cầu phải nhờ cất hộ con cho người khác, còn mình ngơi nghỉ lại quê hương ship hàng chiến đấu. Về sau tôi bắt đầu biết là do quá yêu quý đứa cháu bé dại sớm bị bứt thoát khỏi vòng tay chị em sống cảnh "con ghép", bà nội tôi (đi tản cư theo diện fan già yếu) đang lên chính quyền xin được đem đến ở cùng…

Nơi shop chúng tôi ở trước tiên là khu vực lán trại của tntn mở mặt đường 15A vừa tránh đi. Xã Nam hồ nước ấy tựa sườn lưng vào núi, tất cả tán rừng rạm u với các cây lim già, sum suê lan bóng. Trong những năm đầu sơ tán, sự quyết liệt của cuộc chiến tranh còn ẩn nấp đâu đó giữa những dáng đi hối hận hả, gương mặt suy tứ của fan lớn. Còn công ty chúng tôi thì vẫn hồn nhiên vô tư, xa lạ cùng rừng núi vị trí đây với mọi trò ngộ nghĩnh của nhỏ trẻ. Làm sao đi lượm hạt lim black nhánh về làm đồ chơi, như thế nào rủ nhau ngụp lặn làm việc khe Su rã từ nguồn Đá ông-Đá bà, ngày hè mát lịm cùng trong vắt. Mập thêm một chút ít thì kéo nhau vào rừng hái măng, hái nấm, rồi xuống suối bắt cua, xúc cá, đặt ống trúm bả lươn.

Nhưng rất nhiều ngày thanh thản nhanh chóng hoàn thành khi Mỹ bức tốc ném bom miền bắc, trong các số ấy có tọa độ Tân Kỳ-Đường 15A, vị trí có hàng vạn chuyến xe chở vũ khí, quân lương tập kết. Đó là vào khoảng năm 1971-1972. Những sinh hoạt đều buộc phải chuyển thanh lịch thời chiến. Kinh nghiệm tay nghề làm hầm trú bom của tín đồ dân vùng giới con đường được vạc huy cho người dân miền bắc. Ngoài các căn hầm hàm ếch, hố cá nhân hay hầm ngang đơn giản dễ dàng của bà bé Tân Kỳ, nhà nào thì cũng đào hầm chữ A với những cột mộc lớn, chắc, được kéo trường đoản cú rừng về (người quê tôi quen toá cột nhà làm cột kháng hầm). Công ty chúng tôi ngày ngày đến lớp mẫu giáo, vỡ lẽ lòng buộc phải đi dưới giao thông hào quá cao đầu. Dù đạn bom thấp thỏm đâu đó, lũ trẻ bé vẫn không thôi bệnh được mấy trò nghịch ngợm, với thích duy nhất là được "lên khía cạnh đất" để tung tăng, phóng tầm mắt thỏa thích, nhìn xa cả núi non, đồng ruộng, chân trời. Một hôm sẽ kéo nhau rùng rùng cả team trên bờ giao thông vận tải hào nhìn trời đất, mây núi, bỗng dưng tiếng máy cất cánh xẹt qua đầu. Cả lũ nhảy ào xuống hào, đè lên nhau. Tôi bị ngòi bút mực đựng vào ống đế cắn vào cằm, cho nay vẫn còn vết sẹo nhỏ. Ký kết ức hoàn toàn có thể phai mờ dẫu vậy vết sẹo còn nguyên sinh sống đó.

Ký ức tôi còn tỏ về trận bom dội trúng làng sơ tán, gần như thứ rã hoang. Những phát nổ ù tai, tức ngực, mồm đầy cát, giờ đồng hồ thét, tiếng khóc và hầu hết mảnh bom sắc phạt đứt cả cột nhà. Và tiếp đến cả làng mạc được phân tách về các mái ấm gia đình ở dưới làng, giải pháp xa "đường quan", xa cả rừng. Nhị bà cháu tôi về làm việc cùng gia đình chú Bằng.


Chú bởi trong tôi là người dong dỏng cao, luôn luôn vui vẻ, hài hước, dường như là cán cỗ xã, do chú luôn đeo cái "xà-cột" dùng da và đi xe cộ đạp. Ngôi nhà nhỏ tuổi của gia đình chú chú ý ra cả khoảng chừng vườn rừng rộng mênh mông. Phía vườn cửa rừng ấy gồm có luống củ từ, củ tía cao quá đầu người xanh tốt. Trong ký kết ức in hằn hình ảnh bà tôi gào khóc thảm thiết dưới gốc củ mài. Sau này, bà bắt đầu kể đó là lúc nhận ra giấy báo tử những con quyết tử ở quê công ty gửi ra. Bởi quá nhức thương nhưng chẳng thể khóc vào nhà tín đồ ta được, bà nên trốn ra sau rừng. Chưa phải chỉ mình nội tôi, số đông ngày đó, số đông nhà nào thì cũng nhận được tin báo tử của người thân trong gia đình từ quê hương đang mờ mịt lửa đạn. Với ngày như thế nào bà bé Tân Kỳ cũng giúp dựng cái bàn thờ để bà nhỏ Vĩnh Linh có nơi hương khói bái vọng về Nam.

Xem thêm: Phim Kỳ Môn Độn Giáp 2020 Full Hd Vietsub, Kỳ Môn Độn Giáp

Nửa thế kỷ rồi, cơ mà tôi vẫn mường tượng hầu như cây củ mài, củ tía, củ từ khu vực bìa rừng, bên con ngõ dẫn về công ty chú Bằng. Ngôi nhà cũ giờ đang không còn. Công ty chúng tôi bắt chuyện một người hàng xóm. Vừa nghe nói đến "Vĩnh Linh, K10", ông sẽ dồn dập hỏi lại: "Con ai? Ở mô?". Rồi mặc nghe qua vài ba câu vắn tắt, ông cười béo và giang tay bao phủ lấy tôi: "Biết rồi, rõ rồi, đúng rồi!". Bùi ngùi, ông kể, chú bằng đã mất nhiều năm trước, ngôi nhà cũ cạnh bên ông đã và đang được đàn ông chú dỡ ra có tác dụng lại, hiện chỉ với cái nền cũ.

Ông thương hiệu là Vũ Đức Yên, trong năm này 82 tuổi, nhà tầm thường giậu và thuộc tuổi cùng với chú Bằng. Hồi bà cháu tôi nghỉ ngơi đó, chú bằng là túng thư Đoàn, còn ông là y tá xã. Bước vào khoảng sân nhà ông, tôi như khựng lại. Mặt lối đi ngay ngay cạnh hông bên là một chiếc ràn tru (chuồng trâu) toàn cục như từ vào trí nhớ hiện ra trước mắt. Mẫu ràn tru với đông đảo cột mộc lim cứng cáp chắn, phía trái và bên trên có chái cất rơm, rạ cùng nhiều chính sách làm nông… Như phát âm được cảm giác của chúng tôi, ông Yên cách lại vỗ vào cây cột: "Cái cột lim lóc bao gồm từ trước năm 67 đó. Từng nào năm chiến tranh và rồi hòa bình, nhà cửa xây đắp lại nhưng loại ràn tru ni vẫn nguyên chưa sửa đưa ra cả, còn chắc chắn là lắm".

Thoáng chốc tôi thấy tim bản thân như thắt lại khi quan sát mấy vết mờ do bụi hồ tiêu thân nằm trong của quê tôi xanh tốt đang thả phần đông chùm quả nhỏ dại xíu phủ quanh cây cột gỗ. Đúng là cây hồ nước tiêu của Vĩnh Linh, biện pháp làm cây choái bởi lõi mộc cứng mang lại tiêu bám của tín đồ dân vùng quê tôi. Cây tiêu ấy giờ quen thuộc trong từng vườn nhà tín đồ dân Tân Kỳ, là hiện tại thực rõ ràng trước mắt, đến tôi thấy phần nhiều ký ức 50 năm trước như vừa mới ra mắt ngày hôm qua. Gần như cây tiêu theo bước đi người Vĩnh Linh, vượt qua bao nhiêu bom đạn, ngấm cả máu với nước mắt, từ khu vực khói lửa Quảng Trị sẽ ra tới tận Tân Kỳ rồi làm việc lại đó cho đến ngày nay. Fan Tân Kỳ truyền trường đoản cú đời thân phụ đến đời con, trồng mọi vườn, mọi rẫy và hotline là "Tiêu Vĩnh Linh".

Trong mẩu truyện bên bậc cửa, ông im nhắc đến tôi lưu giữ thêm về sự kiện có cha đứa trẻ học tập lớp vỡ lẽ lòng (trong đó có tên tôi) trốn về Vĩnh Linh khiến cho nhiều cán bộ bị kiểm điểm. Chuyện là, sáng nào shop chúng tôi đi học tập cũng phải qua một đoạn "đường quan". Đường 15A hồi đó trong bé mắt của đứa trẻ thật lớn. Kỳ lạ hơn là cứ mỗi buổi sáng sớm sớm ra mọi thấy những vết bụi đỏ nhấc lên ngập lút mắt cá chân chân, phủ lên đỏ quạch cây lá 2 bên đường. Mãi sau đây tôi mới phân tích và lý giải được "hiện tượng" kỳ lạ này, bởi vì đêm xuống, lúc cả buôn bản ngủ say thì từng đoàn xe vận tải đường bộ chở khí giới và quân nhân rầm rập trên phố ra mặt trận, kéo theo bao lớp bụi đỏ tràn lên.

Rồi bữa ấy, shop chúng tôi phát hiện lính giấu xe dưới tán rừng già. Chú bằng dẫn thanh niên trong làng đào những cái hào lớn, buổi ngày cho xe nấp, rồi chặt cây, giảm lá phủ lên ngụy trang để hóng đêm xuống lại lên đường. Bộ đội thì mắc võng ngủ la liệt. Chúng tôi lén mang lại từng dòng xe, mê mẩn ngắm nghía. Những chiếc Zin, loại Gaz chất đầy thùng đạn, súng, lương khô, có các cái kéo thương hiệu lửa dài ra hơn nữa hai chục mét. Một hôm, gồm đứa trong team nói rằng bạn lớn bảo, xe nào thì cũng vào Vĩnh Linh cả. Nghe thế, tự nhiên và thoải mái tôi nhớ mẹ cồn cào, mấy năm rồi tôi chưa gặp gỡ mẹ. Thế rồi buổi chiều tới trường về, ba đứa giấu sách vở và giấy tờ bảng đen vào bụi rậm, trèo lên thùng một dòng xe bao phủ bạt. Tôi ko nhớ rõ ràng cuộc hành trình như thế nào, cơ mà ngày hôm sau, tại một trạm dừng chân chờ tối xuống, các chú quân nhân phát hiện tía đứa con trẻ trong thùng xe pháo với tình trạng đói lả. Sau khoản thời gian được những chú cho nạp năng lượng no, vuốt ve căn dặn, công ty chúng tôi được giữ hộ theo một đoàn xe không mua chạy ngược ra bắc. Lúc này nghe ông Yên đề cập lại, tôi new biết trong cả mấy ngày ban đêm ấy cả làng đi kiếm chúng tôi…

Cuộc "đào thoát" của tía đứa trẻ em từ nơi sơ tán để về quê bà bầu không thành, bởi lúc đó Vĩnh Linh còn đạn bom khốc liệt. Quay trở lại Tân Kỳ với bà nội, tôi tiếp tục được bà con nơi phía trên cưu mang, bít chở cho tới ngày hòa bình. Năm 1973, khi hiệp nghị Paris ký kết, cùng với hơn ba vạn đứa con trẻ sơ tán từ khá nhiều tỉnh, thành phố phía bắc theo kế hoạch K8-K10, tôi trở về quê nhà lành lặn, an toàn.

gồi trong căn nhà to đẹp mắt khang trang của nam nhi chú Bằng, chú ý ra căn vườn cũ, mặt nền nhà cũ, cánh rừng cũ như vẫn đuối xanh cây cối của ngày xưa. Mẩu truyện của fan con dâu với đứa cháu nội chú bởi càng mang đến tôi hiểu, Tân Kỳ chưa một ngày làm sao quên bà nhỏ Vĩnh Linh. Cũng giống như ký ức của tôi, dù lúc đó mới chỉ nên đứa trẻ, mà lại sao còn vẹn nguyên ví dụ đến thế, chỉ việc vén vơi lớp sương mờ bịt phủ là hiện tại ra. Đó là một trong những phần lịch sử của khu đất nước, của quê nhà tôi. Trong suốt 5 năm (1967-1972), bạn Tân Kỳ đùm bọc tín đồ Vĩnh Linh, cũng chung đau nỗi đau mất người thân ở quê nhà; cùng phân chia ngọt, sẻ bùi, đồng cam, cộng khổ, fe son tình nghĩa đồng bào. Đã tròn nửa cầm kỷ tuy vậy bà nhỏ nơi đây vẫn gìn giữ cam kết ức, kính yêu dấu ấn mà bạn Vĩnh Linh để lại. Ngọn đồi chỗ lán trại cửa hàng chúng tôi sơ tán được đặt tên là "đồi Vĩnh Linh". Nhiều tay nghề canh tác của bà con Vĩnh Linh được bạn Tân Kỳ áp dụng hiệu quả một thời, như sử dụng cày 51, cấy lúa chăng dây. Hay những món ăn dân dã mang tên Vĩnh Linh đang trở thành quen thuộc với những người Tân Kỳ suốt thời gian khó, như "béng sắn", khoai khô. Đặc biệt là ý chí, nghị lực của fan "lũy thép" thì vẫn được lưu giữ mãi, thấm đậm đà và cùng hưởng với loại chất nguyên sơ hiền từ của con người nơi đây, trở thành nét trẻ đẹp của một miền quê không dễ chỗ nào có được. Vì thế, tín đồ Vĩnh Linh vẫn hotline Tân Kỳ là "quê chung".

Khi biết công ty chúng tôi từ Vĩnh Linh tới, các bạn hữu cán cỗ xã tất bật chạy từ trụ sở về làng, tay bắt phương diện mừng xúc động. "Các anh lặn lội về đây, chúng em mừng lắm. Mấy năm trước chúng em vào Vĩnh Linh, nghe là tất cả cán bộ Tân Kỳ vào, bà con đón rước như ruột thịt đi xa lâu ngày về thăm. Buổi sớm ngủ dậy mở góc nhìn ra cửa ngõ đã thấy bà nhỏ ngồi ngóng để thăm hỏi. Cứ nghe nói "người Tân Kỳ" là ôm chầm lấy, mừng mừng, tủi tủi. Còn lớp trẻ Tân Kỳ bọn chúng em từ bây giờ được nghe phụ vương anh đề cập lại vô cùng khâm phục nghị lực của bà nhỏ Vĩnh Linh. Chỉ với cây cuốc, bé rựa mà một người mẹ có thể vỡ cả ngọn đồi hoang để trồng khoai, trồng sắn nuôi cả bọn con"-đồng chí Trịnh Huy Toàn, quản trị UBND làng Kỳ Tân nói với chúng tôi.

Câu chuyện Tân Kỳ-Vĩnh Linh đang còn nhiều điều để tính từ lúc ký ức của rất nhiều đứa con trẻ thời ấy, như tôi.